Skip to content

Riyaziyyat onlayn dərs 1. Natural ədədlər

By Riyaziyyat hərkəs üçün

1 hr 50 min video·az··168 views

This is an AI-generated summary of Riyaziyyat onlayn dərs 1. Natural ədədlər — a 1 hr 50 min YouTube video by Riyaziyyat hərkəs üçün, published September 1, 2026. It condenses the full transcript into 9 key takeaways with clickable timestamps.

Summary

Bu dərs natural ədədlərin əsas xüsusiyyətlərini, o cümlədən tək və cütlüyünü, bölünmə əlamətlərini, sadə və mürəkkəb ədədləri, Eyler funksiyasını, ƏBOB və ƏKOB anlayışlarını, onların tapılma qaydalarını və qarşılıqlı əlaqələrini ətraflı şəkildə izah edir.

Key Points

  • Natural ədədlər tək və cüt olmaqla iki böyük qrupa bölünür; tək ədədlər sonu 1, 3, 5, 7, 9, cüt ədədlər isə sonu 0, 2, 4, 6, 8 rəqəmləri ilə bitir. 
  • Dərsdə 2, 3, 4, 5, 6, 9, 15 və 18-ə bölünmə əlamətləri ətraflı izah edilir, xüsusilə 3 və 9-a bölünmə əlamətlərinin rəqəmlər cəmi ilə əlaqəsi vurğulanır. 
  • 1 ədədi nə sadə, nə də mürəkkəbdir; sadə ədədlərin yalnız iki natural böləni, mürəkkəb ədədlərin isə ikidən çox natural böləni var. 
  • Mürəkkəb ədədləri sadə vuruqlarına ayırmaqla, onların sadə vuruqlarının sayını, sadə bölənlərinin sayını və natural bölənlərinin ümumi sayını tapmaq mümkündür. 
  • Qarşılıqlı sadə ədədlər ortaq sadə böləni olmayan ədədlərdir; 1 bütün natural ədədlərlə, ardıcıl natural ədədlər və iki müxtəlif sadə ədəd bir-biri ilə qarşılıqlı sadədir. 
  • Eyler funksiyası (φ(n)) verilmiş ədəddən kiçik və onunla qarşılıqlı sadə olan natural ədədlərin sayını tapmaq üçün istifadə olunur. 
  • Əgər iki ədəd bir-birinə bölünürsə, ƏBOB bölənə, ƏKOB isə bölünənə bərabər olur; ortaq vuruğu ƏBOB və ƏKOB-dan mötərizə xaricinə çıxarmaq mümkündür. 
  • ƏBOB və ƏKOB arasında mühüm əlaqələr mövcuddur: ƏKOB(a,b) * ƏBOB(a,b) = a * b, həmçinin ƏKOB(a,b) / ƏBOB(a,b) = C (ortaq olmayan sadə vuruqların hasili). 
  • Ən Böyük Ortaq Bölən (ƏBOB) ortaq sadə vuruqların ən kiçik qüvvətlərinin hasilidir, Ən Kiçik Ortaq Bölünən (ƏKOB) isə bütün sadə vuruqların ən böyük qüvvətlərinin hasilidir. 
Riyaziyyat onlayn dərs 1. Natural ədədlər

Riyaziyyat onlayn dərs 1. Natural ədədlər

Bu dərs natural ədədlərin əsas xüsusiyyətlərini, o cümlədən tək və cütlüyünü, bölünmə əlamətlərini, sadə və mürəkkəb ədədləri, Eyler funksiyasını, ƏBOB və ƏKOB anlayışlarını, onların tapılma qaydalarını və qarşılıqlı əlaqələrini ətraflı şəkildə izah edir.

Key Points

Natural ədədlər tək və cüt olmaqla iki böyük qrupa bölünür; tək ədədlər sonu 1, 3, 5, 7, 9, cüt ədədlər isə sonu 0, 2, 4, 6, 8 rəqəmləri ilə bitir.
Dərsdə 2, 3, 4, 5, 6, 9, 15 və 18-ə bölünmə əlamətləri ətraflı izah edilir, xüsusilə 3 və 9-a bölünmə əlamətlərinin rəqəmlər cəmi ilə əlaqəsi vurğulanır.
1 ədədi nə sadə, nə də mürəkkəbdir; sadə ədədlərin yalnız iki natural böləni, mürəkkəb ədədlərin isə ikidən çox natural böləni var.
Mürəkkəb ədədləri sadə vuruqlarına ayırmaqla, onların sadə vuruqlarının sayını, sadə bölənlərinin sayını və natural bölənlərinin ümumi sayını tapmaq mümkündür.
Qarşılıqlı sadə ədədlər ortaq sadə böləni olmayan ədədlərdir; 1 bütün natural ədədlərlə, ardıcıl natural ədədlər və iki müxtəlif sadə ədəd bir-biri ilə qarşılıqlı sadədir.
Eyler funksiyası (φ(n)) verilmiş ədəddən kiçik və onunla qarşılıqlı sadə olan natural ədədlərin sayını tapmaq üçün istifadə olunur.
Əgər iki ədəd bir-birinə bölünürsə, ƏBOB bölənə, ƏKOB isə bölünənə bərabər olur; ortaq vuruğu ƏBOB və ƏKOB-dan mötərizə xaricinə çıxarmaq mümkündür.
ƏBOB və ƏKOB arasında mühüm əlaqələr mövcuddur: ƏKOB(a,b) * ƏBOB(a,b) = a * b, həmçinin ƏKOB(a,b) / ƏBOB(a,b) = C (ortaq olmayan sadə vuruqların hasili).
Ən Böyük Ortaq Bölən (ƏBOB) ortaq sadə vuruqların ən kiçik qüvvətlərinin hasilidir, Ən Kiçik Ortaq Bölünən (ƏKOB) isə bütün sadə vuruqların ən böyük qüvvətlərinin hasilidir.
Summarize any video — free
Summarizer.tube
Copy All
Share Link
Bookmark

Summarize any YouTube video, free

You just read an AI summary of this video. Paste any other YouTube link and get the key points with clickable timestamps in seconds — no signup, 5 free a day.

More Resources

More Summaries